Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies

Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.

Omow cierpienia Polakow pod zaborami, dokonaj wlasnej oceny...

Autor: utyl70, 2011-03-23 22:22:01
Dodaj do:
Omow cierpienia Polakow pod zaborami, dokonaj wlasnej oceny sytuacji narodu polskiego w XIX wieku

Rozwiązania (2)

Autor: daniio13
3
dodano: 2011-03-24 09:09:31
Ostatnim zrywem patriotycznym Polaków żyjących w kraju podzielonym przez zaborców było powstanie styczniowe. Wybuchło ono 22 stycznia 1863. Okazało się najdłuższym i niezwykle krwawym zmaganiem z ciemiężycielem. Jego klęska wzbudzała kontrowersje zarówno u ludzi mu współczesnych (m.in. artystów, historyków), jak i u tych, którzy urodzili się już w okresie popowstaniowym. Nawet obecnie historycy zastanawiają się nad tą kwestią. Skupimy się tu jednak na opiniach tych, którzy mieli okazję sami przeżyć ten gorący czas lub też usłyszeli o nim opowiadania od bezpośrednich świadków - czyli głównie na twórcach pozytywistycznych (ale nie tylko), bowiem wówczas był to temat "na czasie", gorący. Nie możemy jednak zapomnieć o tym, że twórcy ówcześnie nie mogli wypowiadać się wprost, byli zmuszeni do maskowania swoich prawdziwych poglądów i ukrywania faktów. Zaborcy, szczególnie zaś Rosjanie, nie pozwalali na jawne ich przedstawianie. Na każde dzieło narzucali rygorystyczną cenzurę, której nie dawało się ominąć w sposób jawny. Co więcej, artysta przyłapany na sympatii do postania styczniowego mógł spodziewać się represji.



szukane słowa pomoc
ilość stron - ocena - płeć dowolna mężczyzna kobieta
szkoła podstawowa gimnazjum liceum studia szukaj w: Język polski - Prace przekrojowe



Opracowania.pl
polecane przez Bryk

Opracowania z języka polskiego znajdziesz też w portalu opracowania.pl

Materiały gotowe do zapamiętania, zamiast korepetycji.


Dodaj do notatnika
Pobierz pracę
Mini-ściąga do druku
Dodaj komentarz


Autor: oz
Strony maszynopisu (a4): 8,6
Strony rękopisu (a5): 21,6
Ocena nauczyciela cel
Komentarz nauczyciela:
wzorowe omówienie,
świetny styl
Średnia ilość gwiazdek: 2,81
Oceń pracę 123456
pdst. gimn. liceum studia
wybierz szkołę aby
ograniczyć ilość wyników
BiografieCharakterystykiGramatykaLekturyListyMotywyOpowiadaniaPrasówkiRecenzjeRozprawkiStreszczenia i plany wydarzeńTematy wolneWierszeCzłowiekZoologiaBotanikaEkologiaStarożytnośćŚredniowieczeXVI wiekXIX wiekXX wiekCiekawostkiAngielskiNiemieckiInformatykaMatematykaMuzykaPlastykaReligiaWOSTechnikaTechnika i technologia

BiografieCharakterystykiGramatykaLekturyListyMotywyOpowiadaniaPrasówkiRecenzjeRozprawkiStreszczenia i plany wydarzeńTematy wolneWierszeCzłowiekZoologiaBotanikaGenetykaEkologiaBiochemiaChemia jądrowaChemia nieorganicznaChemia organicznaChemia środowiskaEnergia, jej przemiany i transportHistoria fizykiJedność mikro- i makroświataObwody elektryczneOddziaływania w przyrodzieProcesy termodynamiczneRuch i jego powszechnośćWszechświat i ciała niebieskieZjawiska optyczneWzory, prawa i tabliceAstronomiaGeografia fizycznaGeografia społeczno-ekonomicznaKartografia i GISPostacie i odkrycia geograficznePrehistoriaStarożytnośćŚredniowieczeXVI wiekXVII wiekXVIII wiekXIX wiekXX wiekXX wiek - I wojna światowaXX wiek - II wojna światowaXXI wiekBiografieCiekawostkiHistoria sztukiPrace przekrojoweAngielskiNiemieckiFrancuskiInformatykaMatematykaMuzykaPlastykaPrzedsiębiorczośćEkologiaReligiaWOSTechnikaTechnika i technologia

Antyk i BibliaŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmMłoda PolskaXX-lecieWspółczesnośćBiografieMateriały do maturyMotywyPrace przekrojoweRecenzjeStreszczenia i plany wydarzeńTematy wolneCzłowiekZoologiaBotanikaGenetykaEkologiaBiochemiaChemia jądrowaChemia nieorganicznaChemia organicznaChemia środowiskaChemia ogólnaChemia analitycznaEnergia, jej przemiany i transportHistoria fizykiJedność mikro- i makroświataObwody elektryczneOddziaływania w przyrodzieProcesy termodynamiczneRuch i jego powszechnośćWszechświat i ciała niebieskieZjawiska optyczneWzory, prawa i tabliceAstronomiaGeografia fizycznaGeografia społeczno-ekonomicznaKartografia i GISPostacie i odkrycia geograficznePrehistoriaStarożytnośćŚredniowieczeXVI wiekXVII wiekXVIII wiekXIX wiekXX wiekXX wiek - I wojna światowaXX wiek - II wojna światowaXXI wiekBiografieCiekawostkiHistoria sztukiPrace przekrojoweAngielskiNiemieckiWłoskiRosyjskiŁacinaFrancuskiHiszpańskiInformatykaMatematykaMuzykaPlastykaPrzedsiębiorczośćEkologiaReligiaWOSPrzysposobienie obronneTechnika i technologia

Antyk i BibliaŚredniowieczeRenesansBarokOświecenieRomantyzmPozytywizmMłoda PolskaXX-lecieWspółczesnośćCzłowiekZoologiaBotanikaGenetykaChemia organicznaChemia ogólnaChemia analitycznaGeografia fizycznaGeografia społeczno-ekonomicznaPrehistoriaStarożytnośćŚredniowieczeXVI wiekXVIII wiekXIX wiekXX wiekXX wiek - I wojna światowaXX wiek - II wojna światowaXXI wiekBiografieCiekawostkiHistoria sztukiPrace przekrojoweAngielskiNiemieckiHiszpańskiInformatykaMatematykaEkologiaArchitekturaEkonomiaZarządzanieEuropeistykaAdministracjaDydaktykaEtykaLogistykaFilozofiaKulturoznawstwoPedagogikaPolitologiaPolitykaPrawoMaszynoznawstwoMateriałoznawstwoTeologiaSocjologiaPsychologiaMedycynaRehabilitacjaElektrotechnikaMarketingBudownictwoDziennikarstwoTechnika i technologia





Brykowisko


Najświeższe galerie na Brykowisku





~Milu$ka~
Nazwa: ;***









laguna xD
Nazwa: :)




Ostatnio dołączyli do brykujących





ela25113
Wiek: 12
Email: [email protected]










julcia605
Wiek: 12
O sobie: : To, że płaczę czasem nie znaczy, że jestem słaba! To, że nie zawsze uśmiecham się nie znaczy, że nie jestem szczęśliwa! To, że często marzę nie znaczy, że nie patrzę realnie! To, że kocham za mocno nie znaczy, że można mnie ranić! To, że nienawidzę nie znaczy, że jestem zepsuta! To, że czasem milczę nie znaczy, że nie wiem co powiedzieć! To, że nie wiem co robić nie znaczy, że nie wiem jak żyć! Jestem --- Jak Papieros ~ Trudno mnie rzucić Jestem --- Jak Wódka ~ Zostawiam efekty uboczne Jestem --- Jak Szampan ~ Uderzam do głowy Jestem --- Jak Heroina ~ Tylko dla odważnych Jestem --- Jak Marihuana ~ Poważnie Uzależniam Jestem --- Jak Morfina ~ Popadasz w euforie Jestem --- Jak Motyl ~ Tak trudno mnie złapać Jestem --- Jak nadzieja ~ Tak łatwo mnie stracić Jestem --- Jak Wiatr ~ Tak trudno mnie zatrzymać Jestem --- Jak Kropla Deszczu ~ Żyje chwilą Jestem --- Jak Dźwięk ~ Rozbrzmiewam śmiechem Jestem --- Jak Noc ~ Zapowiadam dzień Jestem --- Jak Gwiazda ~ Spełniam życzenia Jestem --- Jak Rzeka ~ Nie oglądam sie za siebie Jestem --- Jak Ogień ~ Niszczę złudzenia Jestem --- Jak Wulkan ~ Niszczę bez ostrzeżenia Jestem --- Jak Mała Dziewczynka ~ Bezbronna Jestem --- Jak SPRITE ~ A TY jesteś pragnieniem Jestem --- Jak 6 w Totka ~ Jedna jedyna na całe życie Jestem --- Jak Ferrari z salonu ~ Nigdy nie zawodzi Jestem --- Jak Anioł ~ Któremu odrastają skrzydła Jestem --- Jak O...





Ostatnio dodali prace





amina










karolex123
Wiek: 12
Nr gg: 31242010





Dołącz do nas


Liceum » Język polski » Prace przekrojowe
Polecamy profesjonalne i pełne opracowania lektur - jakość gwarantuje Wydawnictwo GREG
Gloria victis - Eliza Orzeszkowa
Nad Niemnem - Eliza Orzeszkowa
Sklepy cynamonowe - Bruno Schulz
Tango - Sławomir Mrożek
Obraz i ocena powstania styczniowego w literaturze i sztuce XIX wieku. Omów zagadnienie w oparciu o wybrane przykłady.

Ostatnim zrywem patriotycznym Polaków żyjących w kraju podzielonym przez zaborców było powstanie styczniowe. Wybuchło ono 22 stycznia 1863. Okazało się najdłuższym i niezwykle krwawym zmaganiem z ciemiężycielem. Jego klęska wzbudzała kontrowersje zarówno u ludzi mu współczesnych (m.in. artystów, historyków), jak i u tych, którzy urodzili się już w okresie popowstaniowym. Nawet obecnie historycy zastanawiają się nad tą kwestią. Skupimy się tu jednak na opiniach tych, którzy mieli okazję sami przeżyć ten gorący czas lub też usłyszeli o nim opowiadania od bezpośrednich świadków - czyli głównie na twórcach pozytywistycznych (ale nie tylko), bowiem wówczas był to temat "na czasie", gorący. Nie możemy jednak zapomnieć o tym, że twórcy ówcześnie nie mogli wypowiadać się wprost, byli zmuszeni do maskowania swoich prawdziwych poglądów i ukrywania faktów. Zaborcy, szczególnie zaś Rosjanie, nie pozwalali na jawne ich przedstawianie. Na każde dzieło narzucali rygorystyczną cenzurę, której nie dawało się ominąć w sposób jawny. Co więcej, artysta przyłapany na sympatii do postania styczniowego mógł spodziewać się represji.
R E K L A M A czytaj dalej ↓

Pozytywiści nie byli zwolennikami zrywów narodowych. Nastawieni byli raczej na rozwój gospodarczy i intelektualny społeczeństwa, które w ten sposób miało przygotować się do ostatecznego, dobrze przygotowanego zwycięstwa. Głosili hasła "pracy u podstaw" i "pracy organicznej". Ale szanowali bohaterów, którzy oddali życie za ojczyznę. Uważali, że ich zrywy narodowowyzwoleńcze były przedwczesne, nieprzygotowane, zarówno od strony społecznej - chłopi w większości nadal nie czuli się Polakami i obywatelami państwa, nie rozumieli, czym jest wolność, gdyż sami przez długie lata byli wyzyskiwani przez szlachtę i musieli odrabiać pańszczyznę - jak i od strony przygotowania strategicznego i zbrojnego. Powstańcy nie mieli wystarczającej ilości broni, w większości nie mieli pojęcia o walce, długo istniały również kłopoty związane z wyborem właściwego wodza naczelnego. Pozytywiści doceniali jednak to, że powstanie styczniowe wybuchło pod hasłami wolności i równości społecznej oraz uwolnienia chłopów od obowiązków pańszczyźnianych, niektórzy z dowódców powstańczych obiecywali także im ziemię na własność. Był to pierwszy krok do zjednoczenia narodu do działania we wspólnej sprawie.

Także Eliza Orzeszkowa, typowa przedstawicielka tej epoki, podzielała te poglądy. Poruszyła ona kwestię walki o niepodległość w powieści Nad Niemnem i w opowiadaniu Gloria victis.

W Nad Niemnem autorka posługuje się niedomówieniami, aluzjami, nigdy nie mówi wprost na temat powstania. Taki sposób przedstawienia sprawy był konieczny ze względu na cenzurę. Nie ma jasnej pochwały powstania, ale są dwuznaczne metafory, są symbole i ludzie, którzy pamiętają tamte krwawe, a zarazem chwalebne wydarzenia. Pamięta Benedykt Korczyński, Andrzejowa Korczyńska, Anzelm i Janek Bohatyrowicze. Nie mogą zapomnieć, gdyż w powstaniu zginęli najbliżsi im ludzie. Benedykt i Anzelm stracili braci, pani Korczyńska męża, Janek Bohatyrowicz ojca. Odwiedzają oni grób powstańczy, wspominają swoich poległych bliskich, są z nich dumni.

Symbolem pamięci jest powstańcza mogiła. Oznacza ona również braterstwo i solidarność. Potwierdza bohaterstwo. To w niej leżą ludzie różnych stanów (m.in. Andrzej Korczyński - brat Benedykta i Jerzy Bohatyrowicz - brat Anzelma), których zjednoczyła wspólna idea. Obok szlachciców leżą chłopi. Obok bogatych, biedni. Walczyli o równość i śmierć im ją dała. Gorzej, jak się okazało, miały się sprawy równości na ziemi. Okazało się bowiem, że skoro powstanie upadło powróciły dawne konflikty i podziały społeczne. Znowu chłop był kimś gorszym od pana. Na szczęście nie dla wszystkich, gdyż, pomimo powrotu dawnych stosunków, jakieś ziarenko reformatorskich haseł padło na podatny grunt. Chłopi nie chcieli być już tak potulni wobec szlachty, a wielu panów zaczęło dostrzegać w nich ludzi, potrzebujących ochrony prawnej, ziemi, edukacji. Mimo wszystko, idee powstania przetrwały. Szczególnie podatni na nie byli młodzi, dostrzegający potrzebę zmian. W Nad Niemnem takim zwolennikiem reform jest Witold Korczyński, reprezentujący pozytywistyczne poglądy.

Wartość człowieka w powieści uzależniona została przez Orzeszkową od jego stosunku do powstania. Mężna i ofiarna śmierć za wspólną sprawę nigdy nie powinna być zapomniana. Dlatego dokonuje ona podziału na patriotów i ludzi obojętnych na ważne sprawy - jednym z nich jest Zygmunt Korczyński, syn Andrzeja, egoistyczny kosmopolita, nie rozumiejący wcale ideałów, dla których poległ jego ojciec. Nazywa je "romantycznymi mrzonkami". Liczy się dla niego tylko poszukiwanie sposobów na nudę i niemoc twórczą. Nie potrafi ich czerpać z rodzimego otoczenia. Nie interesują go sprawy krajowe. Polityka jest dla niego wyjątkowo nieciekawa, ideały, o które walczył jego ojciec, niezrozumiałe. W jego marzeniach i tęsknotach istnieje tylko zagranica. To, co miejscowe, narodowe uważa za gorsze. Za to ślepo wychwala osiągnięcia obcokrajowców. Uważa się za obywatela Europy, a jest tylko żałosnym naśladowcą cudzych obyczajów. Swoimi poglądami zraził do siebie Justynę Orzelską, o której względy zabiegał.

Powstanie jest istotnym zdarzeniem w życiu braci Korczyńskich oraz dla rodziny Bohatyrowiczów. Wpływa bezpośrednio na ich losy. Staje się marzeniem, którego nie udało się zrealizować.

Korczyńscy to synowie byłego legionisty, wychowani w duchu patriotyzmu i ideałów demokratycznych, dla których Andrzej poświęcił życie w walce zbrojnej. Również Benedykt jest wyznawcą tych wartości, działa jednak na innym polu - został wzorcowym gospodarzem, walczącym z represjami caratu.

Bohatyrowicze są szlachtą zaściankową. Powstanie zbliża ich do dworu. Umożliwia rozwinięcie się miłości Anzelma do Marty. Upadek powstania niszczy nie tylko nadzieje na wolność i równość, ale także rozdziela zakochanych. Okazuje się bowiem, że kobieta nie potrafi przełamać konwenansów. Tłumaczy się lękiem przed pracą fizyczną. Jest to jednak pozorna wymówka, gdyż jako uboga krewna, przygarnięta przez Korczyńskich i tak ciężko pracuje we dworze. Prawdziwym powodem była obawa przed degradacją społeczną.

Jeżeli w Nad Niemnem powstanie stanowi tylko jeden z wielu różnych wątków, to w Gloria victis stanowi element dominujący. Jest to bowiem historia grupy powstańców, których pochowano we wspólnej mogile, opowiedziana przez przyrodę - jedynego świadka ich śmierci. Okazuje się, że jedynie natura pamięta, a ludzie zapominają. Nawet siostra zapomina o bracie (Anielka, siostra Mariana Tarłowskiego stawia na grobie krzyż, ale wkrótce przestaje go odwiedzać). Dlatego dąb przypomina ludziom tę historię, by nie zapomnieli i zachowali ją w swoich sercach. Oddaje zmarłym w ten sposób hołd, podobnie jak autorka, która zatytułowała opowiadanie: Gloria victis, co oznacza: chwała zwyciężonym.

Historia opowiedziana przez drzewa i kwiaty nie jest długa. To krótkie streszczenie losów młodych powstańców, którzy polegli w obronie wolności ojczyzny. Każdy z nich przed przyłączeniem się do powstania miał jakieś plany, marzenia. Walka wpłynęła na zmianę ich życia. Odebrała im pokój, ale dała nadzieję na zwycięstwo, na odzyskanie niepodległości. Dlatego poświęcili wszystko, żeby przyłączyć się do powstania. Wybrali wyższy cel nad szczęście osobiste.

Poetą, który nigdy nie pogodził się z upadkiem powstania styczniowego był Adam Asnyk, który sam był aktywnym uczestnikiem walk, a także członkiem rządu wrześniowego. Przeżycie to miało silny wpływ na jego życie i twórczość. Na przykład w poemacie Sen grobów dokonał on rozrachunku z postawami wobec tego tragicznego wydarzenia. Zgadzał się z pozytywistami, że konieczna jest regeneracja wykrwawionego narodu, zajęcie się sprawami przyziemnymi, koniecznymi do przetrwania. Zajął się także analizą przyczyn klęski powstania, które upatrywał w romantycznej wizji walki, w "snach grobów" głoszonych przez ówczesnych poetów. Uważał, że narodowi potrzebna jest solidarność i siła ducha, które pozwolą wyzwolić Polskę.

Obok powieściopisarzy i poetów temat powstania styczniowego inspirował malarzy. Wykorzystali go w swojej twórczości m.in. Artur Grottger i Maksymilian Gierymski.

Jednym z najbardziej znanych obrazów Grottgera jest Pożegnanie powstańca z 1866 roku. Przedstawia on rozstanie dziewczyny ze swoim ukochanym, odchodzącym, żeby walczyć o niepodległość. Czułym gestem, być może po raz ostatni, przypina mu biało-czerwoną kokardę, symbolizującą polskość. Podobne znaczenie ma krakuska na jego głowie, oznaczająca dodatkowo niepodległość. Kobieta jest poważna i skupiona. Nastrój ten podkreśla jeszcze jej czarna suknia. Jednak obok smutku wywołanego rozstaniem występują uczucia nadziei i wiary w słuszność walki.

Chwile, gdy zaczynało się powstanie pełne były nadziei na zwycięstwo. Wszyscy wierzyli, że może nareszcie odmieni się zły los Polaków i odzyskają upragnioną wolność. Mężczyźni porzucali rodzinne domy i szli przyłączać się do oddziałów powstańczych. Zostawiali płaczące kobiety - matki, siostry, żony, narzeczone. Były one smutne z powodu rozstania, a jednocześnie dumne, że ich ukochany szedł walczyć o słuszną sprawę. Wierzyły, że powróci w chwale i wszystko dobrze się skończy. Niestety, nie zawsze tak było. Wielu nie wróciło. Spotkała ich śmierć na polu bitwy. Inni powrócili jako kalecy. A wszystkich ścigali wysłannicy carscy, żeby ukarać ich za rebelię. Po upadku powstania zaczęły się bowiem ciężkie represje. Zaczęto konfiskować majątki, zamykać powstańców w więzieniach. Wielu skazano na karę śmierci. Innych ukarano wieloletnim więzieniem. Duża część udała się na emigrację.

Ten sam wątek, co w Pożegnaniu powstańca, poruszył Grottger w obrazie Powitanie powstańca. Tu jednak nastrój jest zupełnie odmienny. Podkreśla je ciemne tło dzieła. Mężczyzna wrócił jako przegrany. Na jego głowie nie ma już krakuski, jest ubrany w czarny, żałobny strój. Nadzieje upadły. Kobieta ma na sobie białą suknię, dla niej to, że ukochany powrócił oznacza szczęście. Co więcej, biel może symbolizować również nadzieję, że mimo przegranej przyszłość okaże się zwycięska.

Upadek powstania dotknął wszystkich patriotów polskich. Ogarnęła ich żałoba narodowa. Smutek i melancholia zdominował nastroje. Po raz kolejny nie udało się odzyskać własnymi siłami wolności, chociaż i tak to powstanie było największym i najlepiej zorganizowanym ze wszystkich prób narodowowyzwoleńczych w okresie porozbiorowym. Objęło bowiem duże połacie kraju, zjednoczyła wszystkich, którzy zdawali sobie sprawę z potrzeby walki o niepodległość. Przyczyniło się też do wzrostu solidarności różnych grup społecznych, zjednoczyło szlachtę z chłopami. Oczywiście nie cała szlachta przyłączyła się do powstania, wielu nie widziało sensu w kolejnym zrywie. Podobnie działo się z chłopami. Ci, którzy mieli dostęp do edukacji, kontaktowali się z emisariuszami, wyjaśniającymi im potrzebę działania, i czuli się równoprawnymi członkami polskiego społeczeństwa, przyłączyli się do działań zbrojnych. Niestety, wielu chłopów działało na szkodę powstańców. Obsypywani obietnicami o zniesieniu pańszczyzny przez zaborców, a nawet "obdarowani" odpowiednimi ustawami, donosili na polskich żołnierzy, a czasami sami stawali wspólnie z wojskami zaborczymi przeciwko walczącym o wyzwolenie. Dla nich wrogiem nie był Rosjanin, Austriak czy Prusak, ale pan, którego utożsamiali z wyzyskiem.



Przeczytaj i wybierz . ;d

Pomogłem ?
Autor: utyl70
1
dodano: 2011-03-24 09:41:30
coś z tego wyciągne, dzięki! :)
Dodaj rozwiązanie
AEGEE - Logo
...

Twoja przeglądarka
blokuje reklamy


Drogi użytkowniku,
Dziękujemy Ci że nadal nas odwiedzasz. Prosimy, odblokuj wyświetlanie reklam w naszym serwisie. Dzięki odblokowaniu adblocka jesteśmy w stanie nadal funkcjonować i pomagać naszej społeczności.

Dzięki za wsparcie!

To okno zostanie zakmięte za 10 sek